Recykling opon samochodowych – odpady jako surowiec

Zużyte opony to nadal problem dla środowiska – samochodów na świecie wciąż przybywa, dlatego liczba „end of life tires” w skali globalnej również wciąż rośnie. Co prawda w krajach europejskich recykling opon odbywa się coraz sprawniej, a przepisy dotyczące składowania tego rodzaju odpadu są coraz bardziej rygorystyczne to niestety w skali świata problem ten wciąż pozostaje nierozwiązany. Pożary składowisk mogą prowadzić do prawdziwej katastrofy ekologicznej (przykładem może być pożar, który miał miejsce w 2012 roku w Kuwejcie). Jak rozwiązać ten problem i czy recykling pomoże go rozwiązać?

Zużyte opony – skala problemu

W samej tylko Polsce każdego roku wprowadza się na rynek prawie 300 tysięcy ton ogumienia, które po kilkuletniej eksploatacji musi zostać zutylizowane. Rozkład gumy i pozostałych surowców wykorzystanych przy ich produkcji zajmuje około 100 lat, co pokazuje skalę problemu środowiskowego. Niektóre z nich ulegają spaleniu w pożarach (w samym tylko 2018 roku w Polsce zarejestrowano 243 pożary w składowiskach odpadów. Część z nich składowała również zużyte opony), emitując wysoce szkodliwe związki – chlorowodór, cyjanowodór, dioksyny, furany, metale ciężkie i węglowodory aromatyczne.

Choć polskie prawo obliguje producentów opon do utylizowania co najmniej 75% (według dostępnych danych udaje się to w nawet ponad 80%), to wciąż oznacza to ponad 50 tysięcy ton niezutylizowanych opon rocznie. Ponadto większość z poddanych recyklingowi opon faktycznie podlega odzyskowi energetycznemu, czyli spalaniu w specjalnych piecach, które przetwarzają opony na energie. W tym procesie nadal jest emitowane CO2, tyle że w mniejszych ilościach. Dodatkowo dynamiczny rozwój technologii pozwala na coraz większe ograniczenie wspomnianej emisji. Mimo wszystko nie jest to rozwiązanie idealne. Czy można zrobić to lepiej?

Recykling materiałowy opon – jak robią to inni?

Opony, choć mogą wydawać się niezbyt wartościowe, zawierają w sobie wartościowe materiały, które są możliwe do odzyskania. Doskonale zdają sobie z tego sprawę Skandynawowie, będący liderami w recyklingu materiałowym zużytych opon. Przykładowo w Danii odzyskuje się 100% materiałów wykorzystywanych przy ich produkcji. Podobnie jest w Finlandii, w której odsetek ten przekracza 68%.

Odzyskiwana w ten sposób stal, guma, tekstylia znajdują zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu. Przyszłością w tym wypadku jest wprowadzanie tak zwanych gospodarek cyrkularnych.

Dbałość o reputację marki, a także korzyści ekonomiczne jakie niesie ze sobą wykorzystanie surowców wtórnych, skłania również gigantów branży oponiarskiej do coraz bardziej aktywnego użycia pozyskanych w ten sposób surowców. Oto niektóre z nich:

Continental – w ramach programu ContiLifeCycle planuje zwiększać udział materiałów z recyklingu wykorzystywanych przy produkcji opon (kauczuku, stali czy sadzy), tak by w 2025 roku wynosił on 10%. Pracuje także intensywnie nad wykorzystaniem alternatywnych materiałów przy produkcji nowych opon (m.in. mniszka lekarskiego), w projekcie Taraxagum.

Goodyear – pracuje nad zastąpieniem niektórych surowców bardziej ekologicznymi zamiennikami, np. olejem sojowym, popiołem z łusek ryżu, czy gumą syntetyczną pochodzącą z przetwarzania odpadów.

Michelin stawia na strategię 4R – reduce, reuse, recycle and renew, która zakłada m.in. produkcję opon w taki sposób, by możliwe było bezpieczne ich bieżnikowanie, jak najszersze wykorzystywanie surowców wtórnych i pracę nad lepszej jakości kauczukiem syntetycznym.

Nokian – podobnie, jak Michelin rozwija technologie pozwalające na bieżnikowanie opon (zwłaszcza ciężarowych), a także pozwalające na redukcje zużycia wody (o 40%) i emisji CO2 (o kolejne 30% do 2030 roku).

Pirelli skupia się na zwiększeniu efektywności produkcji, co pozwala na redukcję zużywanej energii elektrycznej, wody, emisji dwutlenku węgla, ale także na ponowne wykorzystywanie 96% odpadów produkcyjnych (co przełożyło się na 160 tysięcy ton odpadów).

Odzyskiwanie materiałów z opon – co nas czeka w przyszłości?

Działania podejmowane przez firmy zajmujące się recyklingiem, jak i producentami z branży oponiarskiej wyraźnie wskazują na trend, związany z rosnącą świadomością ekologiczną. Firmy, które się do niego dostosują, nie tylko zyskają dostęp do tanich i wartościowych surowców, pomogą wyraźnie zredukować emisje śladu węglowego, eksploatacje środowiska naturalnego oraz ograniczenie udziału paliw kopalnianych w procesach produkcyjnych. Połączenie biznesu z ekologią to jedyne rozwiązanie, które może przynieść realne efekty w walce o obniżenie globalnej emisji CO2. W chwili obecnej kluczowy jest rozwój nowych technologii, które przyczynia się do uzyskania półproduktów wysokiej jakości w drodze recyklingu materiałowego.

Całość opracowania autora można znaleźć pod adresem: https://www.oponeo.pl/artykul/recykling-opon

 

Udostępnij:

Autor: Redakcja onOZE